سكته مغزی (سكته خفيف، انسداد رگ، خونريزي رگ)

سكته مغزی چيست؟

پارگی و خونريزی رگ خوني در مغز و يا انسداد در رگ خونی باعث سكته مغزی شده كه مانع رسيدن اكسيژن به مغز می شود. سلول های مغزی بدون اكسيژن آسيب ديده و بعد از چند دقيقه می ميرند.

 

سكته مغزی و علائم آن

علائم سكته يا آسيب مغزی در نواحی بدن كه تحت كنترل مناطق آسيب ديده ی مغز هستند مشاهده مي شود.

  • فلجی
  • احساس بی حس شدن يا ضعف در نواحی بازو، صورت، پا و در برخي موارد بی حسی يك طرف بدن
  • اختلال در توانايی صحبت كردن
  • اختلال در بينايی
  • تاری و يا سياه ديدن در يك يا هر دو چشم
  • اختلال در راه رفتن
  • عدم تعادل و هماهنگی در بدن
  • سرگيجه
  • سردرد شديد

اگر فرد تحت نظر قرار نگيرد علائم زير حاصل می شود:

  • ضربه مغزی
  • ناتوانی طولانی مدت در نتيجه ی آسيب شديد
  • مرگ

 

سكته مغزی و علائم آن در زنان

خطر ابتلا در زنان نسبت به مردان بيشتر است. علائمی كه در زنان بيشتر از مردان ديده می شود:

  1. تهوع يااستفراغ
  2. احساس توهم
  3. درد
  4. ضعف عمومی بدن
  5. احساس تنگی نفس
  6. عدم هوشياری
  7. تشنج
  8. احساس گيجی
  9. عدم توانايی در پاسخگويی
  10. افزايش احساس اضطراب

 

سكته مغزی و علائم آن در مردان

خطر ابتلا در مردان جوان هم وجود دارد ولي مرگ بر اثر سكته مغزی در جواني كمتر مشاهده مي شود.

علائم سكته مغزی كه در مردان نسبت به زنان بيشتر مشاهده می شود:

  1. كج شدن يك طرف صورت يا كج شدن لبخند
  2. بي حسی و ضعف در بازو ها يا كلا يك طرف بدن

 

سكته مغزی و انواع آن

سكته مغزی در 3 دسته اصلی قرار می گيرد:

  1. حمله ايسكميك  گذرا (سكته خفيف)
  2. سكته مغزی ايسكميك (انسداد رگ)
  3. سكته هموراژيك (خونريزي رگ)

انواع ديگر سكته مغزی كه در گروه های بالا قرار می گيرند عبارتند از:

  • آمبولی (ايسكميك)
  • ترومبوتيك (ايسكميك)
  • خونريزی درون مغزي (هموراژيك)
  • خونريزی زير عنكبوتيه (هموراژيك)

 

سكته مغزی ايسكميك

ايسكميك بر اثر باريك يا مسدود شدن شريان های منتهی به مغز رخ مي دهد.

انسداد شريان بر اثر لخته شدن خون يا كاهش جريان خون، پلاك ها يا تصلب شرايين اتفاق می افتد.

دو نوع سكته مغزی ايسكميك، آمبوليك و ترومبوتيك هستند.

  • ترومبوتيك

بر اثر ايجاد لخته ی خون در عروق مغز به وجود مي آيد ولي در آمبوليك لخته ی خون كه در قسمت ديگری از بدن تشكيل شده به سمت مغز حركت مي كند.

  • آمبوليك

لخته ی خون تشكيل شده در قلب، شريان های فوقانی قفسه سينه و گردن به سمت مغز حركت كرده و باعث انسداد شريان های مغزی می شوند.

فيبريلاسيون دهليزی كه باعث ضربان قلب نا منظم است، در قلب لخته های خون ايجاد كرده و به مغز می فرستد.

 

حمله ايسكميك گذرا

در اين نوع سكته مغزی، جريان خون شريان ها به طور موقت مسدود می شود و پس از چند دقيقه يا چند ساعت از بين می رود.

 

سكته هموراژيك

اين نوع سكته مغزی هنگامی رخ مي دهد كه شريان پاره شده و خونريزی می كند.

خونريزی در اين نوع سكته به دو دسته تقسيم می شود:

  1. خون ريزی درون مغزی: يكي از رگ های داخل مغز پاره شده و خونريزی مي كند.
  2. خون ريزی زير عنكبوتيه: پاره شدن رگ هاي بين سطح خارجی مغز و جمجه باعث خونريزی مي شود.

 

سكته مغزي و علت های آن

علت سكته مغزی به نوع سكته بستگي دارد:

در حمله ايسكميك گذرا يا سكته مغزی خفيف، لخته خون بر اثر آترواسكلروز (تصلب شرايين ) و يا پلاك های ديواره ی رگ های خونی به وجود مي آيد كه باعث انسداد موقتی رگ مي شود.

در سكته مغزی هموراژيك عوامل زير نقش دارند:

  • آنوريسم
  • تركيدن و يا پارگی رگ بر اثر ضعيف بودن ديواره رگ يا ايجاد حباب در رگ
  • فشار خون بالا باعث ضعيف شدن رگ و بعد از مدتی پاره شدن رگ می شود.
  • بد شكلی شريانی-وريدی: بد شكلی و يا اشكال غير معمول وريد ها باعث پارگی و خونريزی در رگ می شود.

 

سكته مغزی و عوامل ابتلا به آن

  • رژيم غذايی

برنامه ی غذايی ناسالم خطر ابتلا به سكته مغزی را افزايش مي دهد. عوامل خطر ساز در برنامه ی غذايی عبارتند از: نمك ،چربی های اشباع، چربی های ترانس، كلسترول

  • نوشيدنی های الكلي

مصرف زياد الكل نيز خطر سكته ی مغزی را افزايش می دهد. الكل می تواند سطح تری گليسريد  و فشار خون را بالا برده و همچنين می تواند باعث ابتلا به تصلب شرايين شود.

  • بی تحرکی
  • دخانيات

هر نوعي از دخانيات باعث آسيب به عروق مغزی و در نتيجه سكته ی مغزی می شود. سيگار به علت دارا بودن نيكوتين ،فشار خون را بالا برده و می تواند در طولانی مدت باعث پارگی و خونريزی عروق شود.

  • زمينه شخصی
  • سابقه خانوادگی
  • ژنتيك باعث به ارث رسيدن عوامل ابتلا به سكته مغزی می شود.
  • جنسيت

زنان بيشتر از مردان در معرض خطر هستند.

  • سن

با افزايش سن احتمال سكته مغزی در فرد بيشتر می شود.

  • سابقه پزشكی

 

سابقه ی داشتن حمله ايسكميك گذرا يا سكته خفيف

  1. فشار خون بالا
  2. كلسترول بالا
  3. مشكلات مربوط به قلب (مانند بيماری سرخرگ كرونری)
  4. نقص در دريچه قلب
  5. بزرگ شدن و ضربان نامنظم قلب
  6. كم خونی (داسی شكل)
  7. ديابت

 

افراد بعد از سکته مغزی دچار چه مشکلاتی می شوند؟

  • ديسفاژی: مشكل در بلع غذا، نوشيدنی و بزاق دهان
  • اختلال در حركت دست ها به علت بی حس بودن
  • مشكلات ارتباطی
  • مشكلات بينايی
  • مشكلات حافظه: فراموش كردن خوردن و آشاميدن
  • مشكلات دهان: عدم وجود دندان و عدم بهداشت دهان
  • افسردگی
  • بي اشتهايی
  • اضطراب
  • خستگی
  • احساس خفگي و سرفه در طول غذا خوردن يا بعد از آن
  • عدم توانايی استفاده از نی
  • عفونت مزمن تنفسی
  • داشتن رفلاكس

با اين وجود اگر فرد قادر به غذاخوردن و دريافت كالری مورد نياز بدنش نباشد، دچار بی اشتهايی و سوء تغذيه می شود.

 

تغذیه سالم جهت جلوگیری از سکته مغزی

  • آنتي اكسيدان های موجود در ميوه ها و سبزيجات مي توانند به كاهش آسيب رگ های خونی كمك كنند.
  • ميوه ها و سبزيجات پر پتاسيم به كنترل فشار خون نيز كمك می كنند.
  • فيبر موجود در سبزيجات، كلسترول خون را كاهش می دهد.
  • غلات، حبوبات و سبزيجات برگ سبز به علت دارا بودن فولات خطر سكته ی مغزی را كاهش می دهند.
  • لبنيات، سويا، بادام، توفو به علت داشتن كلسيم بالا به جلوگيری از بالا رفتن فشار خون كمك ميكنند.

 

5 گروه غذايی كه بايد در برنامه روزانه گنجانده شوند

متخصص تغذيه می توانند كمك كند كه فرد كالری و مواد مغذی لازم را بوسيله ی غذا و نوشيدنی و مكمل ها به دست آورد.

  1. سبزيجات، حبوبات، لوبيا
  2. ميوه ها
  3. غلات، برنج، ماكارونی، رشته فرنگی، جو دوسر
  4. گوشت، مرغ، ماهي، تخم مرغ، آجيل، دانه ها
  5. شير، ماست، پنير

 

محدوديت های غذايی پس از سكته مغزی

  • نمك: فشار خون را بالا مي برد. پس به جاي نمك از ادويه ها و گياهان برای طعم دهی به غذا استفاده كنيد.
  • قند: بالا رفتن قند خون به رگ ها آسيب می رساند. پس برچسب مواد غذايي را بررسی كرده و مواد غذايی با قند پايين انتخاب شود.
  • چربی های اشباع: اين چربی های مضر باعث بالا رفتن كلسترول می شوند.
  • الكل: خطر ابتلا به سكته مغزی را بالا می برد

غذاهایی که باید محدود شود مانند:

  • بيسكوييت،كيك، شيرينی
  • غذاهای سرخ شده،گوشت و برگر فرآوری شده
  • پيتزا، چيپس
  • كره، خامه، مارگارين، روغن پالم
  • نوشابه ها، آبميوه های صنعتی، شربت های ويتامين، نوشيدنی های انرژی زا و ورزشی

 

رژيم درمانی در سكته مغزی

بعد از سكته مغزی غذا خوردن سخت تر شده در نتيجه دريافت كالری لازم و کفایت مواد مغذی سخت تر می شود. متخصص تغذيه و كار درمان راهی برای خوردن و آشاميدن پيشنهاد مي دهند. برنامه غذايی سالم سلامتی فرد را بهبود بخشيده و خطر سكته مغزی ديگری را كاهش می دهد.

 

 

سكته مغزی و انواع تشخیص آن

در ابتدا پزشك فرد را معاينه كرده، فشار خون و ضربان قلب را مورد بررسی قرار داده و موارد زير را ارزيابی می كند:

  • تعادل
  • هماهنگی
  • بی حسی در صورت، پاها و بازوها
  • بينايی
  • علائم هوشياری

اگر فرد سكته كرده باشد سوالات زير از جانب پزشك مطرح می شود:

  • علت آن چه بوده است؟
  • چه بخشی از مغز آسيب ديده است؟

آزمايشاتی كه برای تشخيص سكته مغزی كاربرد دارند:

آزمايش خون: قند خون، عفونت، سطح پلاكت ها مورد بررسی قرار مي گيرد كه سرعت حركت لخته خون را تعيين كند.

سی تی اسكن و ام آر آی: شدت و محل خونريزی و آسيب مغزی را به صورت دقيق نشان می دهد.

نوار قلب: نوار قلب فعاليت ،ريتم و ضربان قلب را نشان داده و تشخيص می دهد كه آيا عاملی وجود دارد كه منجر به سكته مغزی شود يا خير. مانند ايست قلب يا فيبريلاسيون دهليزی

آنژيوگرام مغزي: راديو گرافي از سر و مغز كه محل بافت آسيب ديده مغز و خونريزی را مشخص می كند.

سونوگرافی كاروتيد: عروق گردن توسط امواج صورتی مورد بررسی قرار می گيرد كه وجود لخته خون يا مشكل در خون رسانی را تشخيص دهد.

اكوی قلب: منبع گرفتگی و يا لخته خون منجر به سكته مغزی می شود را تشخيص می دهد.

 

سكته مغزی و انواع درمان آن

درمان سكته ايسكميك (انسدادی)

  • داروهای ضد انعقاد خون: آسپرين
  • داروهای حل كننده ی لخته خون: پلاسمينوژن،TPAاسترپتوكيناز،اروكيناز
  • ترومبكتومی: بيرون آوردن لخته خون
  • استنت گذاری: باز كردن رگ با لوله فلزی يا پلاستيكی
  • جراحی

درمان سكته هموراژيك (خونريزی)

  • داروها:باعث كاهش فشار خون، كاهش انقباض رگ، كاهش تشنج، كاهش خونريزی می شود.
  • كويلينگ: مسدود كردن جريان خونريزي
  • كلمپ: از طريق گيره، جلوي خونريزي مجدد را می گيرد.
  • جراحی

 

بهبود بعد از سكته مغزی

بهبود به 4 بخش تقسيم مي شود:

  1. گفتار درماني: سكته ی مغزی می تواند باعث اختلال در حركت زبان و صحبت كردن و ارتباط كلامي شما شود كه بوسيله ی گفتار درمانی اين مشكل از بين رفته يا راه ارتباطی جديدی را ياد می گيريد.
  2. كار درمانی: كار درمانی كمك می كند كه فرد بتواند مانند گذشته رفتار يا فكر كند و الگوهای رفتاری فرد را باز می گرداند.
  3. بازشناختی مهارت های حسي: در افرادی كه حس های (حواس 5گانه) خود را از دست داده يا فشار و دما را متوجه نمی شوند كمك می كند حس های آن ها را بازگرداند.
  4. فيزيوتراپی: براي بازگرداندن قدرت عضلات و به دست آوردن تعادل و هماهنگی، بهترين كمك كننده می باشد.

 

سكته مغزي و پیشگیری از آن

  • پرهيز از مصرف دخانيات و نوشيدنی های الكلی
  • حفظ وزن مناسب
  • فعاليت منظم و ورزش
  • حفظ فشار خون طبيعی
  • پيشگيری و كنترل ديابت
  • داشتن برنامه ی غذايي سالم سر شار از سبزيجات

کلیه حقوق مادی و معنوی نزد کلینیک تخصصی یاس سپید محفوظ می باشد.


طراحی و بهینه سازی سایت توسط : مرکز طراحی سایت وبلوکس