اهمیت تغذیه در رشد و نمو دوران نوجواني

نوجوانی دوره ی بسيار مهمی برای رشد جسمانی و بلوغ جنسی در هر فرد می باشد. تغذيه در دوران نوجوانی از مهم ترين عوامل در رشد جسمی نوجوان بشمار میرود. تاخير در رشد نوجوانان از مهم ترين عواملی است كه نياز به توجه ويژه دارد. تغذيه ی نادرست در اين دوره می تواند عواقب بسياري در دختران سنين توليد مثل و پس از آن داشته باشد همچنين باعث می شود نوجوانان كوتاه قد و لاغر بمانند. محدودیت تغذیه در دوران نوجوانی در دختران و پسران می تواند بر ظرفيت و توانايی باروری آنها تاثير منفی داشته باشد، در دختران نوجوان می تواند بر توانايی باروری تاثير گذاشته و دوران بارداری خطرات جدی را برای فرد ايجاد كند. اين خطرات شامل ناباروری يا به دنيا آمدن نوزاد با وزن كم می باشد كه باعث سوء تغذيه درآينده براي  كودك  مي شود.

 

تغذيه صحيح در نوجوانی و اجزای اصلی آن

اجزاي اصلي تغذيه صحيح در نوجواني شامل پروتئين، چربي، كربوهيدرات، مواد معدني و ويتامين ها مي باشند.

 

تغذيه ي صحيح در نوجوانی

  • پروتئين: برای ساخت عضله  لازم بوده و به ترميم و نگهداری بافت های بدن كمك مي كند.
  • چربي: تامين انرژی نوجوانان را بر عهده داشته و جذب ويتامين های محلول در چربی را بالا می برد.
  • كربوهيدرات: جز اصلی برنامه غذايی می باشد و مهم ترين منبع انرژی می باشد.
  • ويتامين و مواد معدنی: انرژی نداشته ولي بدن را قادر به استفاده از مواد مغذی می كنند و در رشد، ترميم و تنظيم عملكرد حياتی بدن نقش دارند.
  • به دليل رشد جسمی سريع در دوران نوجوانی نياز به آهن و كلسيم افزايش پيدا می كند. در نوجوانی نياز به  كلسيم  به دليل رشد سريع توده ی عضلانی  و استخوان ها افزايش می يابد.
  • روی كه منبع آن:  غلات، آجيل، گوشت ،پنير و شير بوده، در رشد جنسی نوجوانان بسيار حائز اهميت است و كمبود آن بلوغ جنسی نوجوانان را با اختلال مواجه می كند.

 

رژيم غذايي متعادل در نوجوانی

برنامه غذايی متعادل شامل تمام اجزای اصلی تغذيه ی صحيح (پروتئين، كربوهيدرات، چربی، ويتامين و مواد معدنی) بوده كه در مقادير متعادل و مناسب باعث رشد توده ی عضلانی و حفظ سلامتی بدن می شوند. هر وعده ي غذايي در نوجوانان بايد تركيبي از 5 جزء اصلي ذكر شده باشد. سبزيجات، شير، برنج، ميوه، ماست و پنير،گوشت، تخم مرغ، ماهي، آجيل و حبوبات مواد غذايي هستند كه بايد در برنامه نوجوانان گنجانده شود. علاوه بر اين بايد ميزان نمك و شكر مصرفی محدود شود.

 

عوامل موثر بر تغذيه نوجوانان

  • عدم آگاهی در خانواده و جامعه در مورد اهميت تغذيه در نوجوانان
  • كمبود مواد غذايی به دليل شرايط اقتصادی و اجتماعی
  • رژيم غذايي بدون غذا و سبزيجات سرشار از آهن
  • بيماري هايی مانند مالاريا
  • عادت هاي بد پخت و پز مانند بيش از حد جوشاندن سبزيجات، گرفتن سبوس گندم، زياد شستن برنج و غيره
  • انتخاب مواد غذايی بيشتر بر اساس دسترسی آسان است و نه ارزش تغذيه ای آن ها
  • تاثير افراد همسن و سال، رسانه ها
  • نوع فرم بدنی رايج و مورد پسند در اجتماع
  • تلاش براي رسيدن به فرم بدنی متداول در اجتماع براي بالا بردن اعتماد به نفس
  • كم كردن وعده هاي اصلي و حذف كلی ميان وعده ها
  • وابستگي به فست فود ها

 

نقش تغذيه ی صحيح در نوجوانی

  • دستيابی به رشد كامل و سريع
  • بلوغ جنسی كامل و به موقع
  • رسوب كافی كلسيم در استخوان و حفظ سلامت و استحكام استخوان ها
  • ایجاد عادات غذايي خوب و پايدار در نوجوانان
  • جلوگیری از بروز چاقي، پوكی استخوان و ديابت در بزرگسالی و پس از آن
  • در نوجوانان با وضعيت اقتصادی و اجتماعی پايين تر رشد در دوران بلوغ به آهستگی اتفاق می افتد.
  • سوء تغذيه ممكن است از قبل از تولد كودك شروع شده و در كودكان دختر عوارض جدی تری داشته باشد.
  • دختران نوجوان كه تغذيه ی مناسب ندارند به خوبی رشد نكرده و در توانايی مادر شدن دچار مشكل می شوند.
  • نوجوانانی که به دليل عدم استفاده از غذاهاي غني از آهن ،قاعدگی احتمال ابتلا به عفونت ها از كم خوني رنج مي برند.
  • هر گونه آسيب فيزيولوژيكی به بدن ،مانند بارداری زودرس در اين دوران باعث نياز بيشتر بدن به مواد مغذی مي شود.
  • در مادران نوجوان احتمال به دنيا آوردن نوزاد سالم كم است. با اين احتمال كم حتی اگر نوزاد به دنيا بيايد به دليل توليد ضعيف شير در مادران نوجوان، نوزاد نمی تواند وزن بگيرد و دچار سوء تغذيه می شود.
  • براي جلوگيري از ادامه ي چرخه ی سوء تغذيه، نوزاد بايد در تمام مراحل شيرخوارگی، كودكی، نوجوانی و بزرگسالی تحت حمايت تغذيه ای كامل باشد.

 

اضافه وزن و چاقی

اضافه وزن: استخوان بندی درشت، احتباس آب و مايعات، عضلانی بودن بافت بدن و تجمع چربی از عوامل به وجود آورنده ی اضافه وزن هستند.

چاقی: در چاقی، تجمع چربی بيش از 20 درصد وزن نرمال فرد می باشد، چاقی باعث مرگ زودرس ميشود.

كلسترول خون بالا، ديابت، سنگ كيسه صفرا، بيماري قلبي ، فشارخون بالا و انواع خاصي از سرطان از عوارض ديگر چاقي هستند.

 

عوامل موثر در چاقي

  • كم تحركی فرد
  • ژنتيك
  • خوردن غذاهاي فاقد ارزش غذايی
  • مشكلات رواني
  • عوامل محيطی
  • بيماری ها
  • الكل و دخانيات

 

كم خونی چيست؟

در خون رنگدانه های قرمزی به نام هموگلوبين وجود دارد كه حامل اكسيژن و آهن است. كم خونی به دليل از بين رفتن ظرفيت حمل اكسيژن هموگلوبين گلبول های قرمز موجود در خون است.

 

كم خونی وابسته به تغذيه

با افزايش رشد سريع حجم عضلات و حجم خون، نياز به آهن افزايش می يابد.

به دليل افزايش توده ی عضلانی بيشتر در پسران، نياز به آهن بيشتر است ولي در دختران با شروع قاعدگی و به دليل خونريزی های ماهيانه نياز به آهن افزايش پيدا می كند. كمبود آهن در رژيم غذايی منجر به كم خونی تغذيه ای مي شود.

اين كم خوني در نوجوانان با غذاهای غنی از آهن (سبزيجات برگ سبز، جگر، گوشت) همراه با منبع ويتامين سی (مركبات) جبران شود.

 

اثرت كم خونی در دختران

  • كاهش ظرفيت و توانايی باروري
  • خطر مرگ و مير در زنان باردار
  • اختلال در عملكرد سيستم ايمنی و ابتلا به عفونت ها

 

دلايل كم خوني در نوجوانان

  • محدود كردن غذا
  • حذف وعده هاي غذايي
  • محدود كردن مواد غذايي
  • دور هاي قاعدگي سنگين و طولاني در دختران
  • بارداري دختران نوجوان
  • عفونت هاي انگلي

 

علائم و نشانه های كم خوني

  • خستگی، بی حالي، سرگيجه، سر درد، تنگي نفس
  • زنگ زدن در گوش
  • اختلال در طعم و مزه
  • سندروم پای بي قرار
  • ناخن های رنگ پريده، مسطح و شكننده
  • استوماتيت (ترك گوشه هاي دهان)
  • ملتحمه آبی يا رنگ پريده

 

خطرات اصلي كم خوني

  • اختلال عملكرد شناختی و حافظه
  • كاهش بازدهي در دوران تحصيلي مدرسه
  • افزايش خطر جذب سرب و كادميوم
  • افزايش خطر عوارض حاملگی مانند نارس بودن و عقب ماندگی جنين، تولد جنين با نقص عصبی و مرگ نوزاد
  • اختلال در عملكرد سيستم ايمنی بدن
  • عقب افتادن رشد در نوجوانان

 

جلوگيري از كم خوني

استفاده از سبزيجات برگ سبز، استفاده از مكمل آهن و اسيد فوليك تا 2-3مرتبه طی روز


کلیه حقوق مادی و معنوی نزد کلینیک تخصصی یاس سپید محفوظ می باشد.


طراحی و بهینه سازی سایت توسط : مرکز طراحی سایت وبلوکس