دیابت چیست و شایع ترین نوع آن کدام است؟

بیماری دیابت زمانی که قند خون شما افزایش میابد اتفاق می افتد. قند به عنوان منبع اساسی انرژی در بدن است و از غذاهایی که میجوید بدست می آید. پانکراس هورمونی به نام انسولین میسازد که به تنظیم قند خون برای تولید انرژی استفاده میکند. در برخی مواقع افزایش میزان قند در خون سبب ایجاد مشکلات در سلامتی میشود. اگر چه دیابت درمانی ندارد اما رعایت برخی عوامل سبب کنترل بیماری خواهد شد.

 

بیماری دیابت و انواع آن

  • دیابت نوع یک
  • دیابت نوع دو
  • دیابت بارداری

 

 دیابت نوع یک 

اگر شما مبتلا به دیابت نوع یک هستید پس بدن شما انسولین کافی تولید نمیکند چون سیستم ایمنی به پانکراس که محل ترشح انسولین است حمله کرده و تولید انسولین را از بین میبرد. دیابت نوع یک معمولا در کودکان و نوجوانان تشخیص داده میشود در صورتی که احتمال بروز این بیماری در همه افراد وجود دارد با این وجود افراد مبتلا به دیابت نوع یک به دریافت انسولین روزانه نیاز دارند.

 

دیابت نوع دو

در دیابت نوع دو بدن شما به اندازه مناسب از هورمون انسولین استفاده نمیکند. ابتلا به دیابت نوع دو محدودیت سنی جهت ابتلا ندارد البته این احتمال در دوران کودکی نیز وجود دارد. اگر شما در دوران بارداری به دیابت مبتلا بوده اید احتمال ابتلا به دیابت نوع دو در طول عمر شما بیشتر است در حالیکه  این نوع دیابت بعد از زایمان بهبود میابد.

 

چه افرادی احتمال ابتلا به دیابت را دارند؟

در سال 2015 ، 30 میلیون نفر از مردم آمریکا یا 9/4 درصد جمعیت به دیابت مبتلا بوده اند. به عبارتی از هر 4 نفر 1 فرد مبتلا به دیابت از بیماری خود اطلاع ندارد. در سن بالای 65 سال از هر 4 نفر 1 نفر به دیابت مبتلا می شوند این در حالیست که 90 تا 95 درصد افراد مبتلا در این سن دیابت نوع دو خواهند داشت.

اگر شما در سن 45 سال و یا بیشتر هستید و سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت دارید و یا به اضافه وزن مبتلا هستید احتمال ابتلا به دیابت نوع دو را دارید.

عدم تحرک، نژاد، بیماری هایی مانند فشار خون بالا احتمال ابتلا به دیابت نوع دو را افزایش می دهند. اگر شما در آزمایش خونتان با قند لب مرز تشخیص داده شده اید و یا به دیابت بارداری مبتلا بوده اید با احتمال بیشتری به دیابت نوع دو مبتلا خواهید شد.

 

بیماری دیابت و تشخیص آن

  • استفاده از تستهای آزمایشگاهی مانند: قند خون ناشتا و هموگلوبین A1C در افراد معیار ابتلا به دیابت میباشد.
  • بهترین زمان جهت انجام تست آزمایشگاهی قند خون فرد در زمان صبح و حداقل 8 ساعت ناشتایی میباشد. (ناشتایی یعنی هیچ نوع ماده غذایی و نوشیدنی خورده نشود و  فقط خوردن آب محدودیت ندارد.)
  • هموگلوبین ای وان سی: این تست میانگین قند خون فرد را در 3 ماهه گذشته مشخص میکند. خوردن و نوشیدن قبل از تست محدودیت ندارد. در این نوع تست عوامل متعددی مانند: سن، کم خونی و سایر مشکلات خونی مورد توجه قرار میگیرد. این نوع تست در افراد مبتلا به کم خونی دقیق نمیباشد.

 

7 علائم بیماری دیابت

  1. افزایش تشنگی و ادرار
  2. افزایش گرسنگی
  3. کاهش وزن ناگهانی
  4. کرختی در دست ها و پا ها
  5. خستگی
  6. تاری دید
  7. زخم هایی که مدت زمان زیادی برای بهبودی نیاز دارند

 

علائم دیابت نوع یک

دیابت نوع یک سریع شروع می شود و در طول مدت کوتاهی به اوج خود می رسد اما علائم دیابت نوع دو به آرامی شروع می شود و ممکن است سال ها طول بکشد تا فرد متوجه بیماری خود شود. بسیاری از مردم مبتلا به دیابت نوع دو هیچگونه علائمی ندارند زمانی متوجه بیماری خود میشوند که درگیر مشکلاتی مانند تاری دید و مشکلات قلبی شده اند.

 

دلایل ابتلا به دیابت

  • جهش ژن
  • بیماری کیستیک فیبروزیس (زمانی که لایه ی داخلی پانکراس آسیب ببیند و پانکراس نتواند به اندازه کافی انسولین ترشح کند، بیماری ایجاد می شود)
  • هموکروماتوزیس (سبب تجمع بیش از حد آهن در بدن می شود اگر این بیماری درمان نشود سبب آسیب به پانکراس و سایر ارگان ها می شود)

 

دلایل ابتلا به دیابت نوع یک

دیابت نوع یک زمانی که سیستم ایمنی بدن به مراکز تولید کننده ی انسولین حمله می کنند اتفاق می افتد. عامل ابتلا به دیابت نوع یک ژن و عوامل محیطی مانند: ویروس ها که تحریک کننده ی ابتلا به بیماری هستند میباشد.

 

دلایل ابتلا به دیابت نوع دو

نحوه ی زندگی فرد و ژن ها از عوامل ابتلا به دیابت نوع دو هستند.

  • اضافه وزن، چاقی و عدم تحرک

اگر فرد مبتلا به اضافه وزن و چاقی هستید و فعالیت بدنی جایگاهی در فعالیت روزانه ی شما ندارد احتمال ابتلا به دیابت نوع دو را دارید. برخی اوقات اضافه وزن سبب مقاومت به هورمون انسولین می شود و این یکی از شایع ترین دلایل دیابت نوع دو می باشد. افزایش چربی دور شکم در این بیماری با مقاومت به انسولین و بیماری های قلبی عروقی در ارتباط می باشد.

  • مقاومت به انسولین

علائم دیابت نوع دو با مقاومت به انسولین شروع می شود یعنی فرد در شرایطی است که ماهیچه ها، کبد و سلول های چربی از هورمون انسولین به خوبی استفاده نمی کنند در نتیجه بدن نیاز به دریافت هورمون انسولین جهت کنترل قند خون دارد.

در مراحل اولیه غده ی پانکراس انسولین بیشتری را تولید میکند تا بتواند این موقعیت را کنترل کند در طی زمان پانکراس توانایی تولید انسولین کافی را نداشته و سطح قند خون فرد افزایش می یابد.

  • ژن ها و سابقه ی خانوادگی: همانطور که اثر ژن ها در ابتلا به دیابت نوع یک پررنگ می باشد برخی ژن ها فرد را در معرض ابتلا به دیابت نوع دو قرار می دهند. بیماری در برخی اقوام و نژاد ها بیشتر رخ می دهد.
  • سن 45 سال و بالاتر
  • برخی نژادهای خاص اروپایی
  • فشار خون بالا
  • سابقه ابتلا به دیابت بارداری و یا تولد نوزاد بیش از 4 کیلوگرم
  • عدم تحرک
  • سابقه سکته قلبی یا مغزی
  • افسردگی
  • سندروم تخمدان پلی کیستیک
  • ابتلا به بیماری آکانتوزیس نیگریکانس (پوست تیره و ضخیم اطراف گردن و سایر نقاط بدن)

 

دلایل ابتلا به دیابت بارداری

عواملی مانند: تغییرات هورمونی در دوره بارداری در کنار عوامل ژنتیکی نحوه ی زندگی فرد در ابتلا به دیابت بارداری موثر هستند.

 

داروهای کنترل کننده دیابت

پزشکان دیابت یک را با تعداد محدودی از داروها کنترل میکنند که برخی از این داروها مصرف خوراکی و برخی دیگر تزریقی است.

  • دیابت نوع یک

انسولین درمان اساسی این گروه میباشد. انسولین دریافتی در فرد جایگزین انسولین موجود در بدن شده که پانکراس توان تولید آنرا ندارد.

4 نوع انسولین در زمینه کنترل بیماری دیابت نوع یک وجود دارد که تفاوت آنها در شروع اثر گذاری، سرعت و میزان اثر گذاری میباشد.

  1. انسولین سریع الاثر: که در طی 15 دقیقه اثرگذاری دارد و تاثیر آن 3 تا 4 ساعت در بدن باقی میماند.
  2. انسولین کوتاه اثر: که اثر آن در طی 30 دقیقه شروع شده و 6 تا 8 ساعت در داخل بدن اثر میگذارد.
  3. انسولین متوسطالاثر: طی 1 تا2 ساعت اثر گذاشته و اثر آن 12 تا 18 ساعت باقی میماند.
  4. انسولین طولانی الاثر: پس از مدت کوتاهی پس از تزریق تاثیر گذاشته و 24 ساعت یا بیشتر در بدن باقی میماند.

 

  • دیابت نوع دو
  1. متفورمین: نحوه تجویز این دارو بصورت قرص یا شربت میباشد که سبب کاهش قند خون و اثرگذاری بیشتر انسولین میشود. این دارو در کاهش وزن فرد هم موثر است.
  2. آکاربوز: سبب کاهش تجزیه قندها و مواد نشاسته ای در بدن میشود.
  3. گلی بوراید: این دارو با تحریک پانکراس تولید انسولین را افزایش می دهد.

 

6 عارضه بیماری دیابت

افزایش قند خون در دراز مدت سبب ایجاد مشکلات متعدد میشود که برخی از آنها عبارتند از:

  1. بیماری های قلبی
  2. آسیب به عروق مغز
  3. بیماری های کلیوی
  4. مشکلات بینایی
  5. مشکلات دندان
  6. مشکلات عصبی

 

پیشگیری و کنترل بیماری دیابت

دیابت نوع یک قابل پیشگیری نیست چون مشکلات مربوط به سیستم ایمنی آنرا ایجاد میکند. برخی از عوامل ابتلا به دیابت نوع دو مانند ژن و سن قابل کنترل نمیباشند اما عوامل متعددی مانند: فعالیت بدنی در حد معمول و رژیم غذایی متعادل در پیشگیری و کنترل دیابت اثرگذار هستند.

عوامل پیشگیری کننده و کنترل کننده بیماری عبارتند از:

  • مصرف مواد غذایی تازه و سرشار از مواد مغذی که شامل: غلات کامل، میوه ها، پروتئینهای لخم و لبنیات کم چرب و چربیهای سالم مانند مغزها هستند.
  • خودداری از مصرف غذاهایی با قند بالا که فقط کالری اضافه بدون هیچ نوع مواد مغذی را وارد بدن میکنند مانند: نوشابه ها، غذاهای سرخ شده، دسرهای شیرین
  • خودداری از مصرف اسیدهای چرب اشباع و ترانس و کربوهیدراتهای تصفیه شده
  • خودداری از مصرف مقادیر زیاد الکل در طی روز
  • انجام روزانه 30 دقیقه ورزش حداقل 5 روز در هفته که شامل پیاده روی، شنا، ایروبیک و دوچرخه سواری میباشد.
  • آشنایی با علائم کاهش قند خون در زمان ورزش که شامل سرگیجه، احساس گیجی ،ضعف و تعریق بیش از حد است.
  • کاهش 7 درصدی وزن یا حفظ وزن (با دریافت کالری کمتر و انجام فعالیت  بدنی بیشتر)
  • کاهش سایز بشقاب غذای مصرفی

کلیه حقوق مادی و معنوی نزد کلینیک تخصصی یاس سپید محفوظ می باشد.


طراحی و بهینه سازی سایت توسط : مرکز طراحی سایت وبلوکس